Imieniny Królewny

Kiedy byłam mała, jednym z ważniejszych dni w roku były moje urodziny. Był tort, prezenty, zapraszało się koleżanki do domu… Wszyscy w klasie wiedzieli, że mam urodziny. Wszystkim obwieszczałam, że mam urodziny. To był mój dzień, wszystko było wspaniałe i czułam się jak królewna. Zupełnie inaczej było, kiedy urodziny obchodzili moi rodzice lub babcia – nie działo się wiele, ktoś pamiętający zadzwonił z życzeniami i tyle. Za to, kiedy przychodził dzień imienin, to prawie jak Boże Narodzenie – jedzenia przygotowane na pół wsi, obowiązkowe ciasto, jakieś winko, ludzie przychodzili i bez zaproszenia, bo są imieniny. Tu kwiatek, tam kwiatek, karteczka, jakieś bibeloty w prezencie… na moje imieniny nie działo się nic.

Podobnie mało dzieje się na imieniny czyjekolwiek w Szwecji. Niektórzy nie wiedzą nawet, że takie święto w Szwecji istnieje – wiadomo, kiedy każdy ma födelsedag, ale namnsdag? Zdarzyło mi się, że zarzucono mi, że słowo to sobie wymyśliłam i kopiuję polską kulturę na rynek szwedzki przy pomocy kalki językowej. Zupełnie niesłusznie.

W 2022 roku mamy oficjalnie 627 imion, do których przypisane są daty świąt, o 7 więcej, niż w poprzednim roku. O imieninach w Szwecji decyduje specjalny komitet, Namnlängdskommittén, w którym zasiadają przedstawiciele m.in. Szwedzkiej Akademii czy Instytutu Języka i Pamięci Ludowej. Co roku aktualizują oni kalendarz, by odzwierciedlał aktualny stan rzeczywistości. Mają oni jednak bardzo ograniczone pole działania – poza wieloma regułami, problem stanowi choćby ograniczenie liczby dni w roku. Każdego dnia świętujemy zazwyczaj jedno do dwóch imion, a niektóre imiona nie mogą być z kalendarza zabrane, ponieważ odgrywają ważną rolę kulturową. To dlatego w kalendarzu szwedzkim 14. kwietnia imieniny świętuje nikomu nieznany Tiburtius, którego imieniny oznaczały początek letniej połowy roku, a powszechnie znani Maja czy Olle dostali swoje imieniny dopiero w tym roku – wcześniej uznawano Maję za zdrobnienie od Marii, natomiast Olle od Olofa.

Jeśli, podobnie jak ja, nie należysz do 627 Wybrańców, nadal możesz mieć szansę znaleźć datę do świętowania w alternatywnych kalendarzach lub rozszerzonym kalendarzu Szwedzkiej Akademii. Ostatecznie pozostaje 1. stycznia – dzień przewidziany w Szwecji na powszechne imieniny osób, które nie mają imienin w innym dniu kalendarzowym!

A jak świętuje się imieniny w Szwecji? Bez fajerwerków, przynajmniej w większości przypadków. Kwiaty, pocztówka, którą można znaleźć w każdym kiosku z tytoniem i kuponami na loterię – o wiele większe zainteresowanie budzi w kraju choćby Tłusty Czwartek (Fettisdagen, wypadający zawsze we wtorek), a już na pewno Midsommar. No, chyba, że naprawdę jest się królewną – imieniny Jej Wysokości Następczyni Tronu Królewny Victorii, 12. marca, są w kalendarzu jednym z tzw. flaggdagar – dni, w których szwedzką flagę wieszamy na szczycie masztu, zazwyczaj od 8:00 do 12:00. Co roku jesteśmy zapraszani na tereny zamku, by wspólnie świętować przy akompaniamencie Orkiestry i Chóru Wojska Szwedzkiego, oglądać przemarsz kompanii reprezentacyjnej i późniejsze wręczenie kwiatów Solenizantce!

Milena Zaremba

Źródła:

ISOF:

https://www.isof.se/lar-dig-mer/kunskapsbanker/lar-dig-mer-om-personnamn-i-sverige/namnsdagar-i-almanackan#:~:text=Fr%C3%A5n%20och%20med%20%C3%A5r%202022,Emmas%20namnsdag%20den%2023%20juli.

Rozszerzona lista imion według Svenska Akademien:

https://www.svenskaakademien.se/svenska-akademien/almanackan/akademialmanackan/namnlista

Program obchodów imienin Następczyni Tronu w 2022 roku:

https://www.kungahuset.se/press/pressmeddelanden/aretspressmeddelanden/firakronprinsessansnamnsdag.5.6d9e829017f20a7f8ce4bf1.html

Photo by Brooke Lark on Unsplash